Hành Trình Phục Hồi Dược Liệu Dưới Tán Rừng: Gieo Mầm Xanh, Gặt Hy Vọng

Giữa đại ngàn Trung Trường Sơn, nơi những cánh rừng xanh thẳm, một hành trình ý nghĩa đang được từng bước vun đắp: “phục hồi dược liệu dưới tán rừng”. Từ những buổi khảo sát rừng đầu tiên tại A Roàng, A Lưới đến các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm giữa các hợp tác xã, dự án với sự đồng hành của SAOLA và WWF-Việt Nam đang mở ra hướng đi mới cho cộng đồng địa phương. Ở đó, mỗi cây dược liệu được trồng không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần gìn giữ màu xanh của rừng và bảo vệ môi trường sống tự nhiên. 

Khởi đầu từ những chuyến khảo sát rừng

Ngày 10/08/2024, SAOLA đã có buổi khảo sát rừng tại xã A Roàng, huyện A Lưới, đánh dấu bước khởi đầu quan trọng trong dự án “trồng cây dược liệu dưới tán rừng”.

Cùng với sự tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật từ WWF-Việt Nam, SAOLA đã phối hợp với cộng đồng địa phương khảo sát các khu vực rừng cộng đồng, đánh giá điều kiện tự nhiên và xác định những vùng phù hợp cho việc trồng cây dược liệu. Các yếu tố như độ ẩm, ánh sáng, và cấu trúc đất được phân tích kỹ lưỡng để đảm bảo cây trồng phát triển tốt trong môi trường tự nhiên. 

Phục hồi dược liệu dưới tán rừng: Hài hòa giữa bảo tồn và phát triển kinh tế

Nhằm góp phần bảo vệ hệ sinh thái rừng Trường Sơn. Năm 2025, SAOLA cùng WWF-Việt Nam đã triển khai dự án phục hồi dược liệu dưới tán rừng tại A Lưới. Dự án này không chỉ giúp bảo tồn đa dạng sinh học mà còn mang lại sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

• Bảo vệ môi trường sống: Việc trồng cây dược liệu dưới tán rừng không chỉ tạo sinh kế bền vững cho người dân mà còn góp phần gìn giữ hệ sinh thái tự nhiên. Đây là nơi Sao la và nhiều loài động vật quý hiếm khác tìm kiếm nguồn thức ăn và sinh tồn, trong đó có những loài thực vật như môn thục, thiên niên kiện và nhiều cây bản địa khác. 
• Tạo sinh kế bền vững: Dự án khuyến khích người dân tham gia trồng và bảo vệ cây dược liệu, từ đó giảm phụ thuộc vào các hoạt động khai thác rừng trái phép.
• Hồi sinh rừng: Mỗi cây dược liệu được gieo trồng hôm nay là một mầm xanh của hy vọng, góp phần giữ gìn màu xanh của rừng và tạo nên môi trường sống bền vững hơn cho sao la cùng nhiều loài động vật quý hiếm.

Một Hành Trình Đầy Ý Nghĩa: Gieo Mầm Xanh, Gặt Hy Vọng

Hành trình này bắt đầu với một giấc mơ giản dị: mang lại sinh kế bền vững cho bà con vùng cao, đồng thời bảo vệ những cánh rừng quý giá. Dự án “Hỗ trợ Liên Minh Xanh thực hiện kế hoạch kinh doanh theo cơ chế CAL Accelerator” hợp tác cùng WWF-Việt Nam đã đưa tụi mình đến với A Roàng và Thượng Long – hai xã thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế, nơi thiên nhiên còn hoang sơ nhưng đời sống bà con vẫn còn nhiều khó khăn.

Sau gần 2 năm triển khai và đồng hành cùng cộng đồng, cùng nhìn lại những “trái ngọt” đã thu hái được:

• Trồng mới 4 hecta dược liệu: Hơn 17.500 cây giống thiên niên kiện và gừng gió đã được gieo trồng, phủ xanh những mảnh đất trống.
• Hợp tác bền vững đến 2030: Hai thỏa thuận hợp tác dài hạn với Hợp tác xã và Ban quản lý cộng đồng đã được ký kết, đảm bảo đầu ra ổn định cho bà con.
• Thay đổi cuộc sống của 70 hộ dân: Không chỉ là thêm thu nhập, bà con còn tự tin hơn trong tổ chức sản xuất, làm chủ kế sinh nhai từ chính mảnh đất quê hương.

Những con số này không chỉ là thành quả, mà còn là những nụ cười, những ánh mắt sáng ngời của bà con khi thấy cây thuốc mình trồng được thị trường đón nhận. 

Giấc Mơ Lớn

Nhìn lại chặng đường vừa qua, SAOLA không khỏi tự hào. Hơn 70 hộ dân đã tham gia dự án, không chỉ có thêm thu nhập mà còn tự tin hơn trong việc tổ chức sản xuất. Hai loại dược liệu chính: Thiên Niên Kiện và Gừng Gió đã được thị trường đón nhận, với các sản phẩm như tinh dầu, dầu massage đang dần khẳng định chỗ đứng.

Nhưng hành trình này chưa dừng lại. SAOLA đặt mục tiêu lớn hơn cho năm 2030:

• Mở rộng vùng nguyên liệu lên 20-30 hecta: Tăng quy mô trồng trọt để đáp ứng nhu cầu thị trường trong và ngoài nước.
• Đầu tư chế biến sâu: Tập trung nghiên cứu, chiết xuất và phát triển tinh chất từ các dược liệu bản địa, nhằm khai thác tối đa giá trị của nguồn nguyên liệu và tạo ra những sản phẩm có giá trị cao. 
• Đạt chuẩn Hữu cơ và GACP-WHO: Đưa dược liệu Việt ra thị trường quốc tế, cạnh tranh với các sản phẩm từ thiên nhiên trên toàn cầu.

Mình tin rằng, với sự đồng hành của WWF-Việt Nam, các hợp tác xã, và cộng đồng địa phương, giấc mơ này hoàn toàn có thể thành hiện thực. Mỗi cây thuốc không chỉ là một sản phẩm, mà còn là biểu tượng của sự kết nối giữa con người và thiên nhiên, giữa hiện tại và tương lai.