Cây Ngũ Gia Bì Có Tác Dụng Gì? Đặc Điểm Và Ứng Dụng Trong Đời Sống 

Cây ngũ gia bì là một loại cây cảnh thường được sử dụng để trang trí không gian trong nhà và ngoài trời. Tuy nhiên, ít người biết cây ngũ gia bì còn có những lợi ích đáng kể cho sức khỏe. Hãy cùng Saolabotanical tìm hiểu về những tác dụng mà cây ngũ gia bì mang lại ở bài viết dưới đây nhé!

Cây Ngũ Gia Bì Là Gì?

Ngũ Gia Bì là tên gọi phổ biến của một số loài thực vật thuộc họ Ngũ gia bì (Araliaceae). Tên gọi “Ngũ Gia Bì” xuất phát từ đặc điểm hình thái độc đáo: cây có lá chép chụm lại thường gồm 5 lá (hoặc 6 – 8 lá tùy loài) và lớp vỏ cây (bì) được thu hái làm thuốc bồi bổ sức khỏe cho các thành viên trong gia đình (gia).

Trong tự nhiên và y học, Ngũ Gia Bì được chia thành hai nhóm chính phổ biến nhất:

• Ngũ Gia Bì Chân Chim: Loài phổ biến nhất hiện nay, thường dùng làm cây cảnh văn phòng, thanh lọc không khí.

• Ngũ Gia Bì Gai: Loài cây bụi có gai ở thân, thường mọc hoang ở vùng núi phía Bắc và được khai thác nhiều trong các bài thuốc cổ truyền.

Nhờ chứa hàm lượng dược tính cao cùng khả năng sinh trưởng dẻo dai, Ngũ Gia Bì được xem là một trong những dược liệu quý giá giúp bồi bổ thể trạng và bảo vệ sức khỏe toàn diện.

Đặc Điểm Nhận Biết Cây Ngũ Gia Bì

Cây Ngũ Gia Bì có những đặc điểm hình thái tương đối dễ nhận biết, đặc biệt là cấu trúc lá kép đặc trưng. Tuy nhiên, hình dáng thân, lá và kích thước cây có thể khác nhau tùy từng loài.

1. Thân và cành

Ngũ Gia Bì chân chim thường có dạng cây bụi hoặc cây gỗ nhỏ, thân phân nhánh và phát triển thành tán rộng. Khi được trồng làm cảnh, cây có thể được cắt tỉa để duy trì chiều cao và hình dáng phù hợp với không gian.

Trong khi đó, Ngũ Gia Bì gai thường có dạng cây bụi hoặc cây leo tựa, trên thân và cành có thể xuất hiện gai nhỏ. Đây là một trong những đặc điểm giúp phân biệt loài cây này với Ngũ Gia Bì chân chim.

2. Lá

Lá là bộ phận nổi bật nhất của cây Ngũ Gia Bì. Đây là loài cây có cấu trúc lá kép chân vịt, với các lá chét mọc tỏa ra từ một điểm chung, tạo hình dáng tương tự những ngón tay xòe rộng.

Ở Ngũ Gia Bì chân chim, lá thường có màu xanh đậm, bề mặt tương đối nhẵn và bóng. Số lượng lá chét có thể thay đổi tùy theo độ tuổi và điều kiện sinh trưởng của cây.

Ngũ Gia Bì gai thường có số lượng lá chét ít hơn, phổ biến là ba lá chét, với hình dạng và mép lá khác biệt so với Ngũ Gia Bì chân chim.

3. Hoa và quả

Hoa Ngũ Gia Bì mọc thành chùm xù ở đầu cành, kích thước hoa nhỏ màu trắng xanh hoặc vàng nhạt, có hương thơm nhẹ. 

Quả thuộc dạng quả mọng, hình cầu nhỏ, khi chín chuyển sang màu tím đen chứa 6 – 8 hạt. 

4. Môi trường sinh trưởng

Các loài Ngũ Gia Bì thường thích nghi với điều kiện khí hậu ấm và có độ ẩm phù hợp. Một số loài sinh trưởng trong môi trường rừng, ven rừng hoặc những khu vực có thảm thực vật phát triển.

Đối với Ngũ Gia Bì chân chim trồng làm cảnh, cây thường phát triển tốt trong điều kiện có ánh sáng gián tiếp, đất tơi xốp và khả năng thoát nước tốt. 

Tác Dụng Của Cây Ngũ Gia Bì Trong Sức Khỏe Và Đời Sống

Không phải ngẫu nhiên mà Ngũ Gia Bì lại được ưa chuộng rộng rãi. Dưới đây là những công dụng nổi bật của loài cây này đối với sức khỏe y học cũng như không gian sống hàng ngày:

1. Tác dụng đối với sức khỏe (Y học cổ truyền & Hiện đại)

• Giảm đau nhức xương khớp: Trong y học cổ truyền, một số loài Ngũ Gia Bì, đặc biệt là Ngũ Gia Bì gai có tính ấm, vị đắng chát, được sử dụng trong các bài thuốc liên quan đến đau nhức xương khớp, phong thấp và cảm giác tê mỏi chân tay.
• Bồi bổ khí huyết & Giảm mệt mỏi: Các nghiên cứu dược lý hiện đại chỉ ra rằng trong vỏ và lá Ngũ Gia Bì dồi dào các hoạt chất Saponin (tương tự như thành phần có trong Nhân sâm). Nhờ đó, cây có khả năng tăng cường sức đề kháng, giảm căng thẳng thần kinh, hỗ trợ thể trạng cho người suy nhược hoặc người cao tuổi.
• Thông kinh lạc & Giảm tê bì tay chân: Chiết xuất Ngũ Gia Bì giúp thúc đẩy vi tuần hoàn máu, giải tỏa chèn ép mạch máu ngoại biên, xua tan cảm giác tê dại, châm chích ở đầu ngón tay, ngón chân.

2. Tác dụng trong đời sống & Không gian sống

• Khả năng đuổi muỗi tự nhiên: Tinh dầu tự nhiên tỏa ra từ lá cây Ngũ Gia Bì có tác dụng xua đuổi muỗi và các loại côn trùng nhỏ cực kỳ hiệu quả, giúp bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
• Thanh lọc không khí & Hấp thụ bức xạ: Ngũ Gia Bì được tổ chức NASA công nhận là một trong những loài cây lọc không khí hàng đầu, Ngũ Gia Bì giúp loại bỏ các khí độc hại như Formaldehyde, Toluene, Benzene và giảm bớt bức xạ điện từ phát ra từ máy tính, tivi.
• Ý nghĩa phong thủy tốt lành: Trong phong thủy, cây Ngũ Gia Bì tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc và sự gắn kết bền chặt giữa các thành viên trong gia đình. Đặt một chậu Ngũ Gia Bì ở phòng khách hay bàn làm việc giúp vượng khí và mang lại cảm giác thư thái.

Kết Luận

Hiểu rõ tác dụng của cây Ngũ Gia Bì sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc ứng dụng loài thảo dược quý này vào việc chăm sóc sức khỏe và làm đẹp không gian sống. Dù xuất hiện dưới dạng một chậu cây cảnh thanh lọc không khí hay là thành phần trong các bài thuốc Nam bổ gân cốt, Ngũ Gia Bì luôn khẳng định giá trị tuyệt vời mà thiên nhiên ban tặng cho con người.