Phân Biệt Gừng Gió Và Gừng Ta: 5 Dấu Hiệu Nhận Biết Dễ Dàng 

Gừng từ lâu đã trở thành loại gia vị quen thuộc trong căn bếp Việt và là vị thuốc dân gian quý giá. Tuy nhiên, trong tự nhiên có nhiều loại gừng khác nhau, phổ biến nhất là gừng ta và gừng gió. Do hình dáng có nét tương đồng, không ít người tiêu dùng lẫn lộn giữa hai loại này, dẫn đến việc sử dụng sai mục đích hoặc không đạt hiệu quả như mong muốn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tìm hiểu chi tiết từng loại và bỏ túi 5 dấu hiệu nhận biết gừng gió và gừng ta dễ dàng, chính xác nhất.

Gừng Gió là gì?

Gừng gió (tên khoa học: Zingiber zerumbet), còn được gọi là gừng dại, gừng rừng, củ mụ xát hay phong khương. Đây là loài cây mọc hoang nhiều ở các vùng núi cao, đồi gò hoặc được trồng làm thuốc trong vườn nhà.

Khác với gừng ăn hàng ngày, gừng gió có phần búp hoa rất đặc trưng: hoa mọc thẳng từ gốc lên, có hình búp sen hoặc bắp chuối nhỏ, khi già chuyển sang màu đỏ tươi rực rỡ và chứa nhiều chất nhầy thơm. Trong Đông y, gừng gió là một vị thuốc Nam quý, thường được thu hái củ để ngâm rượu, làm thuốc xoa bóp hoặc sắc uống hỗ trợ điều trị các bệnh về tiêu hóa, xương khớp và cảm mạo.

Gừng ta là gì?

Gừng ta (tên khoa học: Zingiber officinale), hay còn gọi là gừng nhà, gừng nhỏ. Đây là loại gừng quen thuộc nhất được trồng phổ biến trên khắp cả nước để làm gia vị trong ẩm thực hàng ngày.

Củ gừng ta có kích thước nhỏ, nhiều nhánh, vỏ mỏng và chứa hàm lượng tinh dầu cao cùng chất gingerol tạo nên vị cay nồng đặc trưng. Bên cạnh vai trò gia vị giúp khử mùi tanh và tăng hương vị cho món ăn, gừng ta còn là vị thuốc tính ấm giúp giải cảm, ấm bụng, giảm buồn nôn và tăng cường sức đề kháng rất hiệu quả.

Dấu Hiệu Nhận Biết Gừng Gió Và Gừng Ta

Để tránh mua nhầm hoặc sử dụng sai công dụng, bạn có thể dựa vào 5 tiêu chí phân biệt 2 loại gừng dưới đây:

1. Hình Dáng Và Kích Thước Củ

• Gừng ta: Củ nhỏ, sần sùi, chia thành nhiều nhánh nhỏ ngoằn ngoèo. Vỏ củ mỏng, có nhiều nếp nhăn dọc theo thân củ.
• Gừng gió: Củ to, mập mạp. Thân củ tròn trịa, bề mặt vỏ tương đối trơn láng.

2. Màu Sắc Và Thịt Củ Bên Trong

• Gừng ta: Vỏ củ có màu vàng nhạt đến vàng nâu. Khi cắt ngang, phần thịt củ bên trong có màu vàng sẫm, nhiều xơ, đường gân xơ hiện rõ.
• Gừng gió: Vỏ có màu nâu xám hoặc ngả sắc tím nhẹ ở các đốt. Thịt củ bên trong màu vàng nhạt hoặc trắng ngà, phần tâm củ đôi khi có vệt màu tím nhạt đặc trưng.

3. Mùi Hương Và Hương Vị

• Gừng ta: Khi đập dập, củ tỏa ra mùi thơm nồng, ấm áp rất mạnh. Vị cay đậm, xộc trực tiếp vào mũi và họng.
• Gừng gió: Mùi thơm dịu hơn nhưng giữ hương lâu, mang đắng nhẹ kết hợp vị cay nồng. Hậu vị có đắng đặc trưng của các loại thảo mộc tự nhiên.

4. Thân/Hoa/Lá

• Gừng ta: Cây cao khoảng 0,5 – 1m, lá nhỏ, hẹp và dài. Hoa gừng ta ít khi xuất hiện, mọc thành cụm màu xanh vàng rủ xuống.
• Gừng gió: Cây cao vượt trội (1 – 1,5m), lá to và dài. Đặc biệt nhất là búp hoa mọc riêng biệt từ gốc, hình bắp chuối màu xanh khi còn non và chuyển sang màu đỏ tươi/đỏ thẫm rất đẹp mắt khi chín.

5. Công Dụng Và Cách Sử Dụng Trong Đời Sống

• Gừng ta: Dùng chủ yếu làm gia vị chế biến món ăn (kho, xào, nấu), pha trà gừng giải cảm, ấm bụng, trị ho.
• Gừng gió: Chủ yếu dùng làm dược liệu trong các bài thuốc Nam. Thường dùng ngâm rượu xoa bóp trị đau nhức xương khớp, hỗ trợ trị đầy hơi, khó tiêu, ngạt mũi hoặc trị chứng lạnh tay chân.

Bảng Tóm Tắt So Sánh Nhanh

Tiêu chí	Gừng Ta	Gừng Gió
Kích thước củ	Nhỏ, nhiều nhánh sần sùi	To, tròn
Thịt củ	Vàng sẫm, nhiều xơ	Vàng nhạt/trắng ngà, tâm hơi tím
Hương vị	Cay nồng, thơm ấm	Cay nhẹ kết hợp vị đắng nhẹ
Đặc điểm hoa	Nhỏ, màu xanh vàng	Búp hoa đỏ tươi mọc từ gốc
Ứng dụng chính	Gia vị ẩm thực, trà giải cảm	Thuốc Nam, ngâm rượu xoa bóp

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Gừng gió ngâm rượu có tác dụng gì?

Trả lời: Rượu gừng gió là bài thuốc dân gian rất tốt dùng để xoa bóp ngoài da, giúp giảm đau nhức xương khớp, tan vết bầm tím, giữ ấm cơ thể cho phụ nữ sau sinh và giảm cảm lạnh.

Câu hỏi 2: Gừng gió thường mọc ở đâu? 

Trả lời: Gừng gió chủ yếu mọc hoang tại các vùng núi cao, rừng tự nhiên hoặc được trồng tại các vườn dược liệu.

Câu hỏi 3: Cách bảo quản gừng ta tươi lâu cả tháng không bị hỏng, bị khô? 

Trả lời: Bạn có thể vùi gừng vào cát khô, gói trong giấy báo rồi để ngăn mát tủ lạnh, hoặc thái lát ngâm ngập trong nước muối/dấm. Không bảo quản gừng ở nơi ẩm ướt vì dễ gây mốc. 

Câu hỏi 4: Uống trà gừng có giúp giảm cân không? 

Trả lời: Có. Hợp chất gingerol và shogaol trong gừng giúp thúc đẩy quá trình trao đổi chất, đốt cháy mỡ thừa và giảm cảm giác thèm ăn hiệu quả khi kết hợp với chế độ ăn uống khoa học. 

Kết luận

Việc phân biệt gừng gió và gừng ta không khó nếu bạn chú ý đến kích thước củ, màu sắc thịt củ và hương vị đặc trưng của từng loại. Gừng ta là sự lựa chọn hoàn hảo cho căn bếp hàng ngày, trong khi gừng gió lại là vị thuốc Nam tuyệt vời cho sức khỏe. Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bạn dễ dàng chọn đúng loại gừng phù hợp với nhu cầu sử dụng của gia đình!