Công Dụng Của Cây Màng Tang: Đặc Điểm Và Ứng Dụng Trong Đời Sống 

Màng Tang là loài cây mọc tự nhiên tại nhiều khu vực đồi núi Việt Nam, được biết đến với hương thơm đặc trưng từ lá và quả. Từ lâu cây màng tang đã được sử dụng trong Y Học Cổ Truyền để chữa nhiều bệnh lý khác nhau. Vậy công dụng của cây màng tang là gì? 

Cây Màng Tang Là Gì?

Cây Màng Tang (tên khoa học: Litsea cubeba), thuộc họ Long não (Lauraceae). Trong dân gian, cây còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như: cây Bần Bật, Sơn Gà, Cù Đèn, Màng Tang Mới. 

Đây là loài cây gỗ nhỏ hoặc cây bụi, có khả năng sinh trưởng trong điều kiện khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới. 

Tại Việt Nam, cây Màng Tang phân bố ở một số khu vực miền núi phía Bắc và miền Trung, thường xuất hiện tại các vùng đồi núi, ven rừng, bìa rừng hoặc những khu vực có thảm thực vật tái sinh.

Trong Y học cổ truyền, hầu như tất cả các bộ phận của cây Màng Tang – từ rễ, thân, lá cho đến quả – đều chứa lượng dược tính cao và được thu hái để làm thuốc hoặc cất lấy tinh dầu thơm.

Với đặc tính ấm, vị cay nồng đặc trưng, Màng Tang được xếp vào nhóm dược liệu khu phong, trừ thấp, tán hàn và xoa dịu các cơn đau nhức hiệu quả.

Đặc Điểm Nhận Biết Cây Màng Tang

Cây Màng Tang có những đặc điểm hình thái tương đối dễ nhận biết, đặc biệt là mùi thơm tự nhiên từ lá và quả. Việc quan sát thân, lá, hoa và quả giúp phân biệt Màng Tang với những loài cây khác trong cùng môi trường sinh trưởng.

1. Thân và cành 

Màng Tang thường phát triển dưới dạng cây bụi lớn hoặc cây gỗ nhỏ, có thể đạt chiều cao vài mét và đôi khi cao hơn trong điều kiện tự nhiên thuận lợi.

Thân cây có lớp vỏ màu xám hoặc nâu xám, bề mặt tương đối nhẵn khi còn non và có thể trở nên sần sùi hơn theo thời gian.

Cành non thường nhỏ, phân nhánh và mang lá mọc so le.

2. Lá

Lá Màng Tang là lá đơn, mọc so le trên cành. Phiến lá thường có hình bầu dục hoặc hình mũi mác, đầu lá nhọn và mép lá nguyên.

Mặt trên của lá có màu xanh, mặt dưới thường nhạt hơn. Gân lá hiện rõ, góp phần tạo nên hình dáng đặc trưng của cây.

3. Hoa và quả

Hoa Màng Tang có kích thước nhỏ, thường mang màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, mọc thành cụm ở nách lá. Cây có hoa đực và hoa cái trên các cá thể riêng biệt.

Sau quá trình thụ phấn, cây cái hình thành những quả nhỏ, gần hình cầu. Quả non thường có màu xanh và chuyển sang màu sẫm khi chín.

Công Dụng Của Cây Màng Tang

Phần rễ, cành, lá và cả quả của cây màng tang đều được dùng làm thuốc chữa bệnh. 

Phần rễ và lá được thu hái quanh năm. Quả màng tang thường được thu hoạch vào khoảng thời gian chuyển từ hè sang thu.

Phần rễ, lá và cành của cây màng tang sau khi được thu hoạch được rửa sạch để loại bỏ bụi bẩn và tạp chất, sau đó thái thành từng đoạn nhỏ rồi phơi hoặc sấy khô. Quả màng tang sau khi hái về được đem chưng cất tinh dầu.

1. Theo nghiên cứu hiện đại

Cây màng tang có thành phần hóa học như sau: 

• Cây màng tang chứa 0,81% tinh dầu và alkaloid laurote tanin.
• Vỏ cây màng tang chứa alcaloid N – methyl – laurate tanin.
• Vỏ rễ màng tang chứa 0,2 – 1,2% tinh dầu, trong đó 8 – 12% citronellol và 10% citral;
• Quả màng tang chứa 38 – 43% tinh dầu chiết xuất citral;
• Lá cây màng tang chứa 0,2 – 0,4% tinh dầu, trong đó có 20 – 35% cineol, 6 – 22% andehit và 20 – 25% ancol.
• Hoa màng tang chứa nhiều tinh dầu và có khoảng 37% hợp chất andehit.

Công dụng:

• Tinh dầu cây màng tang có tác dụng ức chế và loại bỏ các vi khuẩn gây hại cho sức khỏe.
• Tác dụng an thần.
• Tác dụng chống loạn nhịp tim, chống thiếu máu cơ tim.
• Tác dụng chống viêm loét dạ dày do axit chlohydric gây nên.

2. Theo Y học cổ truyền

Theo Y Học Cổ Truyền, cây màng tang là dược liệu có vị cay, đắng, tính ấm, có mùi thơm. Cây màng tang có công dụng tán phong hàn, ôn trung hạ khí, trừ thấp giảm đau.

Rễ cây màng tang được sử dụng trong điều trị đau đầu, đau dạ dày, cảm mạo, trướng bụng, đầy hơi, phong thấp, đau nhức xương khớp, hỗ trợ điều trị kinh nguyệt không đều, sản hậu ứ trệ bụng đau.

Lá cây màng tang được sử dụng trong điều trị da viêm mủ, trị mụn nhọt, viêm vú cấp tính và điều trị rắn cắn. Ngoài ra, lá màng tang còn có tác dụng phòng chống muỗi đốt rất hiệu quả.

Quả màng tang được dùng để điều trị chứng đau dạ dày, ăn không tiêu.

Kết Luận

Hiểu rõ công dụng của cây Màng Tang sẽ giúp bạn ứng dụng hiệu quả loài thảo dược thiên nhiên quý giá này vào việc chăm sóc sức khỏe cho gia đình. Dù dùng dưới dạng bài thuốc sắc ôn trung giải cảm, dầu xoa bóp trị đau nhức xương khớp hay tinh dầu xông phòng thư giãn, Màng Tang luôn khẳng định giá trị dược liệu tuyệt vời mà đại ngàn ban tặng.